Studiedagen 2007

Stichting Psychotherapie en Boeddhisme presenteert:

Een studiedag met Acharya Dr. Han F. de Wit

DANK VOOR UW AANDACHT
Utrecht 24 maart 2007
Zalencentrum
Vredenburg

Het belang van aandacht, mindfulness – en het trainen daarin – voor het bevorderen en behouden van geestelijke gezondheid wordt steeds algemener onderkend, zowel in de psychiatrie als in psychotherapie. Het gebruik van meditatie als aandachtsoefening is, vanwege haar gebleken effectiviteit en toepassingsmogelijkheden aan een ware opmars binnen deze disciplines begonnen. Maar welke visie op het functioneren van de menselijke geest ligt achter deze effectiviteit en het toepassingsgebied ervan? Te weten dat iets werkt is een ding, maar te weten waarom iets werkt is iets anders en van groot belang om de mogelijkheden èn de grenzen van meditatie voor geestelijke gezondheid in het oog te houden. Belangrijk om te weten als iets een hausse lijkt te worden!
En wat ìs geestelijke gezondheid eigenlijk? Bezitten mensen zoiets als een gezonde kern, waaraan onder alle omstandigheden kan worden geappelleerd? Over deze vragen, en met name over de aard en werking van de menselijke geest is in de boeddhistische traditie sinds haar ontstaan diep nagedacht. Dat denken is gebaseerd op empirisch onderzoek, dat wil zeggen op empirisch onderzoek door de methode van meditatie. Op deze studie dag zullen we boeddhistische theorieën over de menselijke geest – over denken, aandacht, bewustzijn, voelen en emoties – onderzoeken die de werking van aandachtsmeditatie verhelderen. Met speciale aandacht voor theoriëen uit het Vajrayana-boeddhisme.
Dr. Han F. de Wit (1944) is als dharmaleraar (acharya) in de boeddhistische overdrachtslijn van de Tibetaanse meditatiemeester Chögyam Trungpa verbonden aan de Shambhala-centra in Nederland en Europa. Vanaf 1975 was hij leerling van wijlen Chögyam Trungpa Rinpoche en thans is hij dat van diens opvolger Sakyong Mipham Rinpoche. Naast zijn wetenschappelijke publicaties die hij als psycholoog schreef op het gebied van de contemplatieve psychologie, is De Wit auteur van onder meer De Verborgen Bloei: Over de psychologische achtergronden van spiritualiteit (Ten Have, 12e druk) en De Lotus en de Roos: Boeddhisme in dialoog met psychologie, godsdienst en ethiek (Ten Have, 5e druk). Zijn meest recente boek is De Drie Juwelen: hoe het pad van de Boeddha op te gaan (Ten Have)
Aanbevolen literatuur als voorbereiding voor deze dag: De Verborgen Bloei(12 de druk), De Lotus en de Roos ( zie boven) en “JE GEZONDE KERN “, een boeddhistische benadering van psychologie, van Chögyam Trungpa (Ten Have)

Locatie: Zalencentrum Vredenburg 19 in Utrecht (t.o. muziekcentrum)
Kosten: € 50,- voor niet-donateurs, € 35,- voor donateurs, inclusief koffie, thee en lunch
Tijd: 10: 30 – 16:45 uur; aankomst 10:00 uur
Aanmelding: via e-mail (guido@psychotherapieenboeddhisme.nl)
Betaling aan Guido Machielsen (Donkerelaan 48, Maarssen)
door overmaking van het bedrag op postgirorekening 8418064
(o.v.v. de datum van de studiedag).

—-
Op deze studiedag gaan we onderzoeken wat de raakvlakken zijn tussen Psychotherapie en Boeddhisme op het gebied van Dukkha. Het woord Dukkha wordt in het Westen ook wel vertaald als lijden of stress, wat niet helemaal de lading dekt. In het Westen worden er vragen gesteld in hoeverre Boeddhisme een antwoord kan zijn op neurotisch lijden. Wijlen psychiater van Dantzig was van mening dat psychotherapie als doel heeft neurotisch lijden om te zetten in existentieel (‘echt’) lijden. Aan de andere kant kunnen wij ons de vraag stellen of het 8-voudige pad naast het antwoord op existentieel lijden, ook een antwoord kan geven op neurotisch lijden. Kernvraag is wat het verschil is tussen beide vormen van lijden? Is dit verschil niet eerder op te vatten als een gradueel spectrum in de mate van flexibiliteit van het functioneren van de geest? En is het zo dat neurotisch lijden gekenmerkt wordt door starre patronen met een grote mate van “delusion” of “ignorance”, zodat de pijnlijke werkelijkheid buiten zicht blijft? En kan dit neurotisch lijden daarom pas “genezen” als we de essentie van ons menselijke bestaan werkelijk onder ogen durven zien? Is het existentiële lijden wel een onvermijdelijk onderdeel van ons bestaan met de vergankelijkheid enerzijds en het vast willen houden van wat ons dierbaar is anderzijds? Deze belangrijke vragen voor de Boeddhist en psychotherapeut komen op deze dag aan de orde met als invalshoek het Boeddhisme.

1. Dr. Paul van der Velde: Het lijden van de Verlichte

Er zijn diverse biografieën van de Boeddha bekend waaruit we in ieder geval iets kunnen opmaken over zijn eigen persoonlijkheid. Het leven van de Boeddha is een ideaal paradigma, maar in feite gaat het over een serie levens en zelfs over een groep parallelle levens. In zo’n groep zitten wij nu ook, vinden zeer vele Boeddhisten en daarom is het leven van de Boeddha actueel tot op de dag van vandaag. Zeer interessant voor de praktijk van de psychotherapie zijn de denkbeelden over de waarde van het lijden in het leven en ook over het lijden van een persoon als de Boeddha na het doormaken van de verlichting: lijdt een verlichte nog wel? De Boeddha sprak in allerlei termen, Dukkha (onstandvastigheid), Anicca (impermanentie) en Anatta (er is geen zelf) bijvoorbeeld, maar hoe moeten we deze termen plaatsten in de tijd waarin ze zijn ontstaan? En hoe zit dat tegenwoordig? Voor psychotherapeuten die zich met Boeddhisme bezig houden is het zeker interessant stil te staan bij de stelling: de Boeddha is er niet op uit psychisch lijden op te heffen, de Boeddha is erop uit Dukkha te verwijderen. Het leed dat een individu ondervindt moet aanleiding zijn tot het bereiken van het Nirvana. Zonder Dukkha zou iemand niet verlicht kunnen raken, zo is het idee. In deze presentatie gaan we met name naar dit soort problemen kijken.

Paul van der Velde is universitair Docent Hindoeïsme en Boeddhisme bij de Faculteit Religiewetenschappen aan de Radboud Universiteit van Nijmegen.

2. Dr. Thessa Ploos van Amstel: De invloed van boeddhistische beoefening op menselijk lijden.

Binnen de grote groep westerlingen met belangstelling voor het boeddhisme, gaat een klein deel zover dat ze intreden en monastieke geloften afleggen. Zij willen hun leven in het teken van boeddhistische beoefening zetten. Thessa deed onderzoek onder westerse vrouwen die intraden als non in Tibetaans-boeddhistische tradities. In haar presentatie gaat zij in op de rol die allerlei vormen van lijden spelen in de beslissing van deze vrouwen om non te worden en de ondervindingen van deze vrouwen naarmate zij gedurende langere tijd intensief verschillende soorten beoefening toepassen. Hun lijden kent vele verschijningsvormen, zowel ‘neurotisch’ als ‘existentieel’: zij noemen bijvoorbeeld depressie, rouw, fysieke pijn, verveling, en vervreemding. Hun beoefening is even divers: voor sommigen is het vooral studie en ‘kalmte’-meditatie, voor anderen is de relatie met de leraar de grootste leerschool, of juist intensieve rituele beoefening. Wat zijn hun ervaringen van het mogelijke effect van hun beoefening op verschillende soorten lijden? We zullen aandacht besteden aan de vraag of eerst een groot deel van het ‘neurotisch’ lijden opgeheven moet zijn voordat het existentieel lijden vermindert, of dat het hier gaat om parallelle processen. En, in aansluiting op de eerste presentatie, bij de vraag of de motivatie voor beoefening niet afneemt zodra het lijden tot ‘hanteerbare’ proporties is teruggebracht.

Thessa Ploos van Amstel is antropoloog. Momenteel is zij eindredacteur van‘Wereld en Zending: tijdschrift voor interculturele theologie’.

3. Drs. Peter Baert gaat met ons oefeningen doen die aansluiten bij beide presentaties. Hij beoefent meer dan twintig jaar Vipassana-meditatie en heeft vele retraites gevolgd in de kloosters van Thailand, Birma en Nepal. Hij is geautoriseerd Vipassana leraar, verbonden aan Buddhavihara, en bevoegd yogadocent.

Peter Baert is GZ-psycholoog/psychotherapeut. Hij werkt parttime op basisscholen als dyslexie specialist, psycholoog en meditatiedocent.

Locatie: Zalencentrum Vredenburg 19 in Utrecht
(t.o. muziekcentrum)

Kosten: € 45,- voor niet-donateurs, € 35,- voor donateurs.
Inclusief koffie, thee en lunch

Tijd: 10:30 – 16:30 uur; aankomst 10:00 uur

Aanmelding: via e-mail (bernadette@psychotherapieenboeddhisme.nl)

Betaling door overmaking van het bedrag op postgirorekening 5154740
t.n.v. Stichting Psychotherapie en Boeddhisme te Maarssen
(o.v.v. ’29 september’).

Najaarstudiedag zaterdag 24 maart 2007
– Een terugblik

Een studiedag met Acharya Dr. Han F. de Wit

DANK VOOR UW AANDACHT
Utrecht 24 maart 2007

Voor deze studiedag zijn er rond de 80 mensen gekomen. Men was zeer positief over deze studiedag, wat geen wonder is gezien de kwaliteiten van dr. Han F. de Wit. Hij heeft een heldere presentatie gegeven over mindfulness en wist het publiek te overtuigen dat een ingewikkeld concept eenvoudig is uit te leggen.

Comments are closed.